Çəki bir gündə niyə dəyişir? Su, duz və menstrual dövr

Səhərki artım dünənki süfrənin hökmü deyil

Axşam qonaqlıqdan sonra səhər tərəzidə daha böyük rəqəm görmək narahat edə bilər. Xüsusən əvvəlki gün “planı pozdum” düşüncəsi yaranıbsa, rəqəm həmin fikrin sübutu kimi görünür. Halbuki tərəzi yağ toxumasını ayrıca çəkmir. Bədəndəki su, yeyilən və içilənlərin həcmi də nəticənin içindədir.

Buna görə bir günlük fərqi izah edərkən “nə qədər kökəldim?” sualından əvvəl “ölçmələr hansı şəraitdə oldu?” sualını verin. Bu yanaşma hər dəyişiklikdə özünüzü cəzalandırmadan məlumatı düzgün oxumağa kömək edir. Universal “normal dəyişmə” kiloqramı axtarmaq lazım deyil; insanlar və vəziyyətlər fərqlənir.

Yemək və duz rəqəmi necə çaşdırır?

Gec saatda yeyilmiş böyük yeməkdən sonra səhərki nəticə ilə daha erkən və az həcmli yeməkdən sonrakı nəticə eyni olmaya bilər. Bu, yeməyin saatını qadağaya çevirmir; sadəcə müqayisə şəraitinin dəyişdiyini göstərir. Qəbizlik də tərəzidəki mənzərəni çətinləşdirə bilər.

Bədənin karbohidrat ehtiyatı olan qlikogen su ilə birlikdə saxlanır. Karbohidrat qəbulunun və bu ehtiyatın dəyişməsi qısamüddətli çəki fərqinin bir hissəsini izah edə bilər. Bu, çörəyi və düyünü kəsmək tövsiyəsi deyil; ilk sürətli azalmanın niyə bütövlükdə yağ itkisi olmadığını anlamağa kömək edir.

Duzlu qidalar maye ilə bağlı dəyişikliklərə töhfə verə bilər. NHS artıq duzu şişkinliyin mümkün səbəbləri arasında göstərir. Praktik olaraq, qonaqlıqda turşu, duzlu pendir və hazır souslar birlikdə çox ola bilər. Ertəsi gün suyu kəsmək və ya sidikqovucu çay axtarmaq əvəzinə adi yemək və içmə rejiminizə qayıdın.

Duzu tam yox etmək də məqsəd deyil. Dad üçün göyərti və ədviyyat sınaya, süfrədə əlavə duzu avtomatik səpməzdən əvvəl yeməyi dada bilərsiniz. Bu, tərəzini bir gecədə düzəltmək əməliyyatı deyil, gündəlik mətbəx vərdişidir.

Menstrual dövrü ümumi mənzərəyə əlavə edin

Menstruasiyadan əvvəl köp və iştaha dəyişiklikləri ola bilər. NHS bu əlamətlərin insandan insana və aydan aya fərqləndiyini qeyd edir. Deməli, hər kəs üçün eyni gündə eyni kiloqram artım gözləmək doğru deyil. Özünüzdə təkrarlanan nümunəni tanımaq daha faydalıdır.

Qeyddə dövrün təxmini gününü və sizi narahat edən əlaməti yazmaq kifayətdir. Sonra ayın təsadüfi iki gününü deyil, mümkünsə oxşar mərhələləri müqayisə edin. Bu izləmə məcburi deyil və gərginlik yaradırsa sadələşdirilə bilər. Əlamətlər işə, yuxuya və münasibətlərə ciddi mane olursa, onları “hamıda olur” deyib keçməyin; tibbi yardım mövcuddur.

Tək çəki dəyişikliyinə görə özünüzə qida əlavəsi və ya hormonal vasitə təyin etməyin. Həkimlə söhbətdə nəyin nə vaxt baş verdiyini aydın təsvir etmək daha faydalıdır.

Öz ölçmə qaydanızı sadə saxlayın

Çəkilməyi seçirsinizsə, eyni tərəzi, oxşar saat və oxşar geyim şəraiti müəyyənləşdirin. Tərəzinin dayandığı yer sabit olsun. Yeməkdən əvvəl və sonra dəfələrlə yoxlamaq bədən yağındakı dəyişmə barədə əlavə faydalı məlumat vermir.

Qeydlərə baxarkən tək ən aşağı rəqəmi “əsl çəkim” elan etməyin. Sonrakı bütün ölçmələri onunla müqayisə etmək lazımsız məyusluq yarada bilər. Bir neçə həftənin gedişinə baxmaq, şəraitdəki dəyişiklikləri qeyd etmək daha aydın mənzərə yaradır. Mütəxəssislə işləyirsinizsə, tezliyi birlikdə seçin.

Tərəzi əhvalınıza həddindən artıq təsir edirsə, müvəqqəti fasilə və ya başqa izləmə üsulu barədə danışın. Sağlamlığa diqqət yalnız evdə müntəzəm çəkilməklə mümkün deyil.

Artımdan sonrakı gün üçün rahat ssenari

Səhər göstəricisi xoşunuza gəlməyəndə əvvəlcədən qərarınız olsun: səhər yeməyini buraxmıram, özümü susuz saxlamıram, məşqi cəza kimi artırmıram. Adi naharınızı hazırlayın, gündəlik işə qayıdın və özünüzü necə hiss etdiyinizə baxın.

Qonaqlığın xoş hissəsini də unutmayın. Dostlarla görüş və ailə süfrəsi tək bir rəqəmlə qiymətləndirilməli hadisələr deyil. Davamlı olaraq qonaqlıqlardan narahat çıxırsınızsa, növbəti dəfə porsiya seçimi və süfrədə sərhəd qoymaq barədə düşünmək olar. Ancaq dünənki yeməyi bu gün “silməyə” ehtiyac yoxdur.

Nə vaxt bunu adi dəyişmə saymamalı?

Yeni, səbəbi bilinməyən və davam edən şişkinlik həkimlə danışmaq üçün səbəbdir. Tək ayaqda qəfil ağrılı şiş, qızartı və ya istilik varsa, təcili qiymətləndirmə alın. Şişkinliklə birlikdə nəfəs darlığı və ya sinə ağrısı təcili tibbi yardım tələb edir; növbəti çəkilməni gözləməyin.

Ürək və böyrək xəstəliyi səbəbindən fərdi maye və çəki izləmə planınız varsa, ümumi internet məsləhəti onun yerinə keçmir. Həkimin verdiyi planı izləyin. Gündəlik dəyişmələrin adi olması hər dəyişməni görməzdən gəlmək demək deyil.

Tez-tez verilən suallar

Bir gecədə artan çəkinin hamısı yağdır?

Xeyr. Su və həzm sistemindəki qida da çəkidə görünür. Tək gecənin fərqindən yağın nə qədər dəyişdiyini dəqiq hesablamaq olmaz.

Su az içsəm, tərəzi daha yaxşı olar?

Mayeni tərəzi üçün azaltmaq uyğun həll deyil. Adi içmə rejiminizi qoruyun; tibbi maye məhdudiyyətiniz varsa, həkimin fərdi göstərişinə əməl edin.

Menstruasiya qabağı çəki artmırsa, problem var?

Mütləq deyil. Dövrlə bağlı əlamətlər fərqlənir; hər kəsdə eyni çəki dəyişməsi gözlənmir. Sizi narahat edən yeni əlamətləri həkimlə müzakirə edə bilərsiniz.

Mövzunu davam etdirən məqalələr

• Çəki dayanıb: plato zamanı nəyi yoxlamaq lazımdır?
• BKİ və bel ölçüsü: faydalı rəqəmlər və onların məhdudiyyətləri
• Çayla şirniyyat: zövqü saxlayıb şəkəri azaltmaq