Çəki dayanıb: plato zamanı nəyi yoxlamaq lazımdır?

Dünənki rəqəm bu gün də görünəndə

Bir müddət çəkidə azalma görmüsünüz, indi isə tərəzi sanki eyni rəqəmdə ilişib. İlk fikir çox vaxt belə olur: “Deməli, daha az yeməliyəm”. Ancaq dəyişiklik etməzdən əvvəl dayanmanın nə qədər davam etdiyini və necə ölçüldüyünü aydınlaşdırmaq lazımdır. Üç sakit günlə bir neçə həftəlik sabit gediş eyni vəziyyət deyil.

Plato gündəlik həyatda çəkidə azalmanın bir müddət dayanmasını təsvir edir; tək ölçmə əsasında qoyulan diaqnoz deyil. Məqsəd tərəzini hər qiymətə aşağı salmaq yox, mövcud planın niyə əvvəlkindən fərqli nəticə verdiyini anlamaqdır.

Birinci yoxlama: ölçmələr müqayisə olunurmu?

Səhər acqarına olan nəticəni axşam yeməyindən sonrakı nəticə ilə müqayisə etməyin. Tərəzinin yeri, geyim və ölçmə vaxtı dəyişibsə, qeydlər eyni şərtləri əks etdirmir. Menstrual dövr, qəbizlik və duzlu yeməklərlə bağlı dəyişiklikləri də ümumi mənzərədən ayırmaq faydalıdır.

Özünüzə qısa qeyd hazırlayın: son həftələrdə səfər, qonaqlıq, məşqdə dəyişiklik və ya yeni dərman olubmu? Bu qeydlər çəkidəki dəyişikliyin hansı şəraitdə baş verdiyini dəqiqləşdirməyə kömək edir. Tək günün nəticəsini “yağ azalmır” hökmünə çevirməyin.

İkinci yoxlama: bədən və rejim dəyişibmi?

Çəki azalandan sonra bədənin enerji ehtiyacı əvvəlki ilə eyni qalmaya bilər. NIDDK daha aşağı çəkidə daha az enerji lazım olduğunu və uyğunlaşmaların saxlama mərhələsini çətinləşdirə bildiyini izah edir. Bu, orqanizmin “xarab olması” və ya ömürlük qənaət rejiminə keçməsi demək deyil.

Eyni zamanda gündəlik həyat da səssizcə dəyişir. Əvvəllər avtobus dayanacağına piyada gedirdiniz, indi maşınla gedirsiniz. İşin çoxaldığı günlər ayağa az qalxırsınız. Başlanğıcda hazırladığınız naharı artıq hər gün gətirmirsiniz. Belə dəyişikliklər iradə haqqında hökm yox, plan üçün məlumatdır.

Üçüncü yoxlama: kağızdakı planla adi həftə uyğun gəlirmi?

Son üç-dörd adi günü mühakiməsiz nəzərdən keçirin. Yemək vaxtları, içkilər və əlavələr necə olub? Həftəsonu ilə iş günləri arasında böyük fərq varmı? Salatı əvvəlkindən çox yağla hazırlayırsınızmı? Məşqdən sonra çox ac qalırsınızmı? Məqsəd günahkar məhsul tapmaq deyil.

Bu yoxlamanı sonsuz hesabat rejiminə çevirməyin. Qısa müşahidə kifayətdir. Rəqəmli izləmə sizdə narahatlıq yaradırsa, yeməklərin şəklini çəkmək də məcburi deyil; sadəcə təkrarlanan maneəni sözlə yazın. Məsələn: “axşam yeməyi gecikir və gözləyərkən hər şeydən dadıram”. Bu artıq konkret həll seçməyə imkan verir.

Kiçik düzəlişi sınaqdan keçirin

Bir maneə, bir dəyişiklik seçin. Axşam hazırlıq uzanırsa, əvvəlcədən hazır əsas yemək saxlayın. Gün boyu şirin içki avtomatik içilirsə, onun bir hissəsini şəkərsiz alternativlə əvəz edin. Hərəkət azalıbsa, əvvəlki rahat gəzintini qaytarın. Bunlar fərdi vəziyyətə görə seçilən nümunələrdir.

Eyni həftə qidanı kəskin azaltmaq, məşqi ikiqat artırmaq və yeni əlavəyə başlamaq nəticəni anlamağı çətinləşdirir. Həm də bu rejimə davam etmək çətinləşə bilər. Düzəlişin təkcə tərəziyə deyil, aclığa, yuxuya və gündəlik gücə təsirini də qiymətləndirin. Bir planı yoxlamaq üçün ona təkrarlanacaq qədər vaxt vermək lazımdır.

Nə vaxt dəstək alınmalı?

Bir neçə həftəlik sabit gediş sizi çaşdırırsa, planı dietoloq və ya həkimlə müzakirə etmək olar. Qəbula etdiyiniz dəyişikliklər və yaşadığınız çətinliklər barədə qeydləri gətirin. NIDDK çəkiyə dərmanların, yuxunun və sağlamlıq problemlərinin də təsir edə biləcəyini göstərir. Dərmanı özbaşına dayandırmayın.

Əgər plan artıq çox məhduddursa, növbəti addım daha az yemək olmamalıdır. Gücsüzlük, qidaya nəzarəti itirmə və ya davamlı narahatlıq fərdi yardım üçün səbəbdir. Bəzən bir müddət çəkini saxlamaq, rejimi rahatlaşdırmaq və sonrakı məqsədi yenidən müəyyənləşdirmək daha münasib seçimdir. Plato məğlubiyyət deyil; planı yenidən oxumaq üçün fasilə ola bilər.

Tez-tez verilən suallar

Platonu açmaq üçün bir gün həddindən artıq yemək lazımdır?

Belə günün maddələr mübadiləsini xüsusi qaydada yenidən işə saldığına arxalanmaq olmaz. Planlı rahat yemək başqa şeydir; onu fizioloji sıfırlama kimi təqdim etməyin.

Tərəzi dayananda məşqi ikiqat artırım?

Avtomatik olaraq yox. Məşqdən sonra necə bərpa olunduğunuza, ağrıya və vaxtınıza baxın. Bir kiçik, davamlı dəyişiklik çoxsaylı sərt dəyişiklikdən daha aydın qiymətləndirilir.

Bu, mütləq hormonal problemdir?

Xeyr. Tək plato hormonal diaqnoz qoymur. Yeni simptomlar, dərman dəyişiklikləri və uzunmüddətli çətinliklər varsa, həkim lazım olan qiymətləndirməni seçə bilər.

Mövzunu davam etdirən məqalələr

• Bir ayda nə qədər arıqlamaq olar? Rəqəmlərə real baxış
• Çəki bir gündə niyə dəyişir? Su, duz və menstrual dövr
• Arıqladıqdan sonra çəkini qorumaq: pəhrizin sonrakı mərhələsi